Þegar fólk er komið á eldri ár, nú eða áttunda áratug lífsins hefur það gjarnan sest í hægara líf með rólegum dögum og kyrrlátum kvöldum, þar sem það rifjar upp frægðardaga æskunnar.
En þegar Jan Daub varð 80 ára hafði hann allt aðrar áætlanir — meðal annars að verða elsti knapinn til að ljúka Ultimate Coast-to-Coast þraut Iron Butt Association, frá Prudhoe Bay í Alaska til Key West í Flórída, á innan við 30 dögum.
Daub hafði lokið UCC-ferðinni tvisvar áður — fyrst á mótorhjóli, síðan á Ural með hliðarvagni. Þriðja tilraunin, á V-Strom með hliðarvagni, endaði snemma þegar burðarbitinn undir hliðarvagninum brotnaði. Að þessu sinni ætlaði hann því að taka engar áhættur og valdi Honda Gold Wing DCT með hliðarvagni fyrir nýjustu tilraunina.
Hann lagði af stað að heiman í Texas og hélt norður á bóginn. Til að spara bæði sjálfan sig og hjólið tók hann ferju í Bellingham í Washington-ríki og sigldi með Alaska Marine Highway til Haines í Alaska. Upphaflega hafði hann ætlað að eyða smá tíma í að ferðast um Alaska meðan hann beið eftir góðu veðri á Haul Road til Prudhoe Bay — en ferðamennskan þurfti að bíða.
„Þegar ég kom þangað spáðu þeir þurru veðri í þrjá daga,“ segir Daub — nægilega lengi til að keyra norður til Prudhoe og til baka. „Ég gat ekki beðið, því það hefði getað liðið tvær til þrjár vikur þar til næst kæmu þrír þurrir dagar. Ég varð bara að láta vaða.“
Í norðri, þar sem veður og vegir eru bæði óútreiknanlegir, gæti einhver spurt: af hverju ekki að byrja í sólríku Flórída? „Ég vildi takast á við erfiðasta hlutann þegar ég væri ferskastur — og hjólið líka — svo ef eitthvað færi úrskeiðis hefði ég tíma til að gera við það. Ef ég ætlaði að bila, þá vil ég heldur bila í Georgíu en á Haul Road,“ segir hann.
Daub breytti Gold Wing-hjólinu sínu til að minnka líkur á bilunum. Hann setti upp styrktar dempara að framan og aftan, og grindur fyrir framan kælikerfin til að koma í veg fyrir að leðja og kalsíumklóríð — sem er notað til að draga úr ryki á veginum milli Prudhoe og Fairbanks — stífli kælinguna. Hann setti einnig varnarplötu undir hjólið til að verja hina alræmdu veiku undirbyggingu Gold Wing, og í hliðarvagninum var aukatankur með um átta bandaríkja galla af eldsneyti.
„Í Kanada veistu aldrei hvort bensínstöð verður opin þegar þú kemur þangað,“ tók hann fram.
Eitt gat Daub þó ekki komið í veg fyrir þegar hann hóf löngu leiðina suður — það var rigning. „Á fjórða degi var allur aksturbúnaðurinn minn orðinn gegnsósa, innan sem utan, eftir akstur í stöðugri rigningu. Vindurinn blés vatni inn í hverja einustu glufu og sauma. Það safnaðist í hnakkið og ég sat bókstaflega í um það bil tommu dýpi af vatni,“ sagði hann. Þá varð hann að stoppa.
„Ég var gjörsamlega kaldur inn að beini og hugsaði: Nú þarf ég bara að taka mér dag í hlé, þurrka allt, og komast aftur á veginn í sæmilegri þægindum.“
Þegar hann hélt aftur af stað tók hann Alaska Highway að landamærunum við Kanada, þar sem hann athugaði veðurspána. „Ég ætlaði að fara til Edmonton, skáhallt yfir og síðan niður til miðvesturríkjanna,“ sagði hann. „En vinir mínir sögðu mér að þar væri gríðarleg hitabóla — yfir 100°F á hverjum degi. Þeir sögðu: Haltu nær fjallgarðinum og sveigðu svo sem lengst suður — og síðan með ströndinni.“
Nú varð hitinn stærsta hindrunin. „Frá Suður-Colorado vaknaði ég um miðnætti, lagði af stað og hætti svo um klukkan eitt um daginn til að forðast heitustu stundirnar.“ Hann náði til Texas og
tók tvo daga heima hjá sér nærri Houston til að gera við bilað handbremsukerfi og skipta um bremsuklossa. Þá lá leiðin áfram til Suður-Flórída, þar sem hann undirbjó lokasprettinn yfir Overseas Highway til Key West.
„Ég gisti í Homestead,“ sagði Daub, „og vaknaði snemma, því það er bara ein leið niður til Key West. Samt lenti ég strax á bak við alla vörubílana sem eru að afhenda vörur til verslana og veitingastaða á þessum slóðum. Það var umferðarteppa — klukkan sex um morguninn!“
Í Key West, líkt og við upphafið í Prudhoe Bay, krefjast reglur UCC vitnis sem staðfestir komu. „Ég hef oft fengið slökkviliðsmenn til að vera vitni,“ sagði Daub — en að þessu sinni var lögreglustöðin rétt við hliðina á slökkviliðinu. „Ég lyfti þjónustasímanum fyrir utan, sagði að ég væri nýkominn frá Alaska, væri í Iron Butt ferð og þyrfti vitni.“
Augnabliki síðar kom lögreglustjórinn sjálfur út. „Ég hef heyrt af ykkur Iron Butt-köppum,“ sagði hann, „en ég hef aldrei hitt einn — þannig að ég vildi sjálfur vera vitnið þitt.“
Athöfnin tók þó ekki langan tíma. „Hann sagði að stór rigning væri á leiðinni,“ rifjar Daub upp, „og að allir Keys-eyjarnar fengju úrhelli næstu sex dagana. Ef ég væri að hugsa um að leggja af stað aftur, ætti ég að koma mér strax í burtu.“ Rigninguna náði hann þó ekki alveg að forðast. „Ég sá varla hvert ég var að fara. Ég gat bara horft á miðjulínuna og vonað að enginn stoppaði fyrir framan mig.“
Ferð Jan Daub var síðar staðfest af Iron Butt Association — og hann varð elsti knapinn til að ljúka UCC-leiðinni. Það er met sem gæti staðið lengi. En ef svo verður ekki, er Daub tilbúinn: „Ef einhver annar gerir þetta 81 árs — ja, ef ég hef enn heilsuna, þá geri ég þetta aftur 82.“
Grein þýdd af vefsíðunni Revzilla.com
